Zapalenie tęczówki oka: przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, rokowanie

informacje ogólne

Zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego (zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka) jest chorobą zapalną, która atakuje niektóre struktury oka, w szczególności tęczówkę i ciało rzęskowe. W większości przypadków przyczyna jest nieznana i najczęściej dotyczy młodych ludzi.

Zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego jest najczęstsze wśród zapalenie błony naczyniowej oka, a jego przyczyny są rozpoznawane:

• uraz oka;
• infekcje wirusowe i bakteryjne;
• choroby ogólnoustrojowe, zwłaszcza choroby autoimmunologiczne;
• reakcje alergiczne;
• cukrzyca.

Klinicznie zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego objawia się takimi objawami, jak:

• ból oka i obfite łzawienie;
• zaczerwienienie i pieczenie oczu;
• światłowstręt, tj. nadwrażliwość na światło;
• rozmazany obraz.

Do diagnozy wykorzystuje się wywiad i badanie fizykalne z badaniami krwi i testami instrumentalnymi. Rozpoznawanie i leczenie zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego wymaga doświadczenia okulisty (okulisty).

Zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego jest ważną patologią, która wymaga natychmiastowego leczenia w celu uniknięcia rozwoju powikłań, które, jeśli są bardzo poważne, mogą poważnie uszkodzić struktury oka, aż do spowodowania ślepota.

Leczenie ma charakter etiologiczny, tj. ma na celu wyeliminowanie pierwotnej przyczyny. Zazwyczaj kortykosteroidy i leki rozszerzające źrenicę (które rozszerzają źrenicę) stosuje się w celu zmniejszenia oznak zapalenia i zminimalizowania ryzyka poważnych powikłań.

Kod ICD

Anatomia oka

Mówiąc o anatomii oka, możemy powiedzieć, że składa się ono zasadniczo z trzech warstw:

• twardówka i rogówka, które stanowią zewnętrzną warstwę;
• naczyniówkę, która reprezentuje środkową naczyniówkę, to znaczy tę, która zawiera naczynia krwionośne niezbędne do podtrzymania wszystkich struktur oka;
• siatkówka - wewnętrzna wyściółka oka, która jest obwodową częścią analizatora wzrokowego.

Uvea dzieli się na 3 części:

• tęczówka (tęczówka);
• ciało rzęskowe (rzęskowe);
• naczyniówka (naczyniówka).

Opierając się na anatomii oka, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego odpowiada zatem zapaleniu przedniego odcinka błony naczyniowej oka lub zapaleniu tak zwanej komory przedniej oka (obejmującej tęczówkę i ciało rzęskowe).

Tęczówka tworzy przednią część naczyniówki i oddziela przednią rogówkę od soczewki od tyłu. Tęczówka jest strukturą odpowiedzialną za kolor oczu ze względu na obecność różnego rodzaju pigmentów w jej najgłębszej warstwie.

Wewnątrz tęczówki znajduje się źrenica, istna „dziura”, która pozwala światłu dostać się do oka, a tym samym dotrzeć do siatkówki od tyłu.

Zadaniem tęczówki jest regulowanie ilości światła, które musi dotrzeć do siatkówki, w zależności od warunków oświetlenia otoczenia.

• W jasnym świetle źrenica zwęża się (zwężenie źrenicy) z powodu skurczu zaciskającego się mięśnia źrenicy.
• Odwrotnie, w warunkach słabej jasności źrenica rozszerza się (rozszerzenie źrenic) z powodu rozszerzającego się mięśnia źrenicy, umożliwiając dotarcie większej ilości światła do siatkówki.

Ciało rzęskowe jest prawdopodobnie okrągłą strukturą, która ściska się z soczewką i pełni funkcję akomodacji. Termin ten odnosi się do zdolności ludzkiego oka do skupiania się na przedmiotach znajdujących się w różnych odległościach: rzęski ciało, kurcząc się lub rozluźniając, zmienia krzywiznę soczewki, umożliwiając skupienie obiektu na kilka minuty.

Przyczyny i klasyfikacja

Zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego może mieć przebieg kliniczny:

• ostry, gdy pojawia się nagle i ma ograniczony czas trwania;
• przewlekłe, gdy zapalenie tęczówki rzęskowej utrzymuje się i nawraca przez co najmniej 3 miesiące.

Ponadto może to być:

• jednostronny, jeśli dotyczy tylko jednego oka;
• dwustronne, rzadziej.

Głównymi przyczynami zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego są:

• idiopatyczna, najczęstsza przyczyna (niezwiązana z żadną rozpoznawalną chorobą ogólnoustrojową);
• pooperacyjne zapalenie błony naczyniowej oka;
• uraz oka;
• cukrzyca;
• reakcje alergiczne;
• niepożądane reakcje na lek (bardzo rzadko);
• w wyniku choroby autoimmunologicznej duża grupa chorób obejmuje:
  • artretyzm:
    • reumatoidalne zapalenie stawów;
    • łuszczycowe zapalenie stawów;
    • młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów;
  • toczeń;
  • zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa;
  • sarkoidoza;
  • bruceloza;
  • choroba Behceta;
  • zapalna choroba jelit (choroba Crohna oraz nieswoiste wrzodziejące zapalenie jelita grubego);
  • choroba Whipple'a;
• infekcje:
  • Wirus:
    • opryszczka zwykła;
    • półpasiec;
    • wirus cytomegalii;
    • HIV;
  • Bakteria:
    • gronkowce lub paciorkowce;
    • gruźlica;
    • syfilis;
    • trąd;
  • Pasożyty:
    • toksoplazmoza;
    • toksokaroza;
  • Grzyby:
    • kandydoza;
    • histoplazmoza;
• pierwotne zespoły oczne:
  • zespół Fuchsa;
  • współczulna oftalmia;
  • jaskra;
• pierwotny lub wtórny rak oka.

Objawy zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego

Objawy charakteryzujące zapalenie tęczówki:

• czerwone oczy, z zapalnym przekrwieniem spojówek;
• ból oczu, mono lub obustronny, w zależności od stopnia zaawansowania;
• światłowstręt, czyli nadwrażliwość na światło, która staje się bardzo irytująca, czasem bolesna;
• obfite łzawienie;
• pieczenie i podrażnienie;
• zaburzenia widzenia, takie jak pogorszenie ostrości wzroku lub niewyraźne widzenie;
• trwałe zwężenie źrenic, tj. zwężenie źrenicy;
• zmętnienie rogówki;
• kurcz powiek, toniczny i spastyczny skurcz powiek.

Komplikacje

Zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego może prowadzić do rzadkich, ale poważnych powikłań, zwłaszcza gdy następuje ewolucja w kierunku zapalenia błony naczyniowej oka:

• Jaskra (podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, które z czasem uszkadza siatkówkę i może prowadzić do ślepoty);
• odwarstwienie siatkówki;
• zapalenie rogówki, twardówki i innych struktur oka poprzez rozszerzenie procesu zapalnego;
• zaćma wtórna (zmętnienie soczewki).

Diagnostyka

Rozpoznanie zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego rozpoczyna się od wywiadu i badania fizykalnego:

• Anamneza (wywiad lekarski) polega na sformułowaniu przez lekarza szeregu pytań, które są niezbędne do zbadania i odtworzenia całej historii medycznej pacjenta. W takim przypadku ważne jest uzyskanie informacji o ewentualnej obecności:
  • choroby autoimmunologiczne;
  • alergie;
  • cukrzyca;
  • poprzednie urazy oka.
• Badanie lekarskie umożliwia rozpoznanie wszystkich zgłaszanych przez pacjenta objawów oraz obiektywnych objawów klinicznych. Na tym etapie ważne jest postawienie diagnozy różnicowej z innymi patologiami podobnymi do zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego, takimi jak:
  • zapalenie spojówek;
  • barwnikowe zapalenie siatkówki;
  • ciężki zapalenie rogówki.

W tym celu lekarz może wykonać badania laboratoryjne z badaniami krwi lub niektóre instrumentalne badania wzroku, takie jak:

• inspekcja lamp szczelinowych;
• analiza tonometrem w celu określenia ciśnienia wewnątrzgałkowego;
• badanie oftalmoskopem po rozszerzeniu źrenic.

Procedury te często pozwalają lekarzowi wykryć niektóre objawy kliniczne charakterystyczne dla zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego, takie jak:

• kurcz powiek;
• zjawisko Tyndalla (obecność pływających komórek w cieczy wodnistej);
• guzki na poziomie tęczówki lub źrenicy;
• niedociśnienie oczne, obniżone ciśnienie śródgałkowe;
• osady keratyczne;
• hypopyon (nagromadzenie ropy w dolnej części przedniej komory oka);
• zrosty przednie lub tylne między tęczówką a rogówką oraz między tęczówką a soczewką (sytuacje z ryzykiem powstania zaćmy lub jaskry),

Biopsja oka jest rzadko przydatna, gdy niewielka próbka komórek jest pobierana na poziomie, a następnie analizowana przez patologa pod mikroskopem.

Ważne jest, aby podejrzewać zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego u każdego pacjenta, u którego występuje:

• Ból w oczach;
• zaczerwienienie;
• światłowstręt;
• początkowe pogorszenie widzenia.

Leczenie zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego

Leczenie zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego ma trzy główne cele:

1. Łagodzą ból i dyskomfort, które znacznie obniżają jakość życia.
2. Ulecz pierwotną przyczynę, aby osiągnąć ostateczne uzdrowienie.
3. Unikaj i leczyć wszelkie komplikacje, zanim staną się poważne i nieodwracalne.

Z ogólnego punktu widzenia leczenie odwykowe obejmuje stosowanie następujących leków:

• kortykosteroidy (miejscowe lub ogólnoustrojowe w ciężkich przypadkach);
• rozszerzenie źrenic (które rozszerzają źrenicę) w celu złagodzenia bólu i innych objawów zapalnych.

Leczenie zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego należy rozpocząć wcześnie, aby zapobiec nieodwracalnym uszkodzeniom. W leczeniu prawie zawsze przepisuje się kortykosteroidy, zwykle w postaci kropli do oczu. Kortykosteroidy można również przyjmować doustnie lub wstrzykiwać do oka lub tkanek wokół oka. Stosowane są również leki rozszerzające źrenicę, takie jak homatropina lub cyklopentolan w kropelkach.

Leki mogą być przepisywane w celu leczenia określonych przyczyn zapalenia błony naczyniowej oka. Na przykład, jeśli przyczyną jest infekcja, można przepisać leki zabijające organizmy zakaźne (antybiotyki, leki przeciwwirusowe).

W niektórych przypadkach konieczne są inne zabiegi, takie jak zabieg chirurgiczny, laseroterapia, podawanie doustne lub wstrzyknięcie do żyły (dożylne) leków hamujących układ odpornościowy (immunosupresanty), jeśli przyczyną jest autoimmunizacja choroba.

Opaska na oczy może pomóc w najostrzejszej fazie choroby.

Prognoza

Ogólnie rokowanie jest dobre w przypadku nieskomplikowanego zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego, zwłaszcza gdy ma ono możliwe do usunięcia podłoże zakaźne. Więcej problemów pojawia się w przypadku złożonego zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego, na przykład związanych z chorobami autoimmunologicznymi, które mają tendencję do przechodzenia w stan przewlekły i dlatego wymagają długotrwałego leczenia.

Nieleczone zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej może szybko zniszczyć oko. Choroba może powodować długotrwałe, zagrażające wzrokowi objawy, takie jak obrzęk ciałka żółtego, uszkodzenie siatkówki i zaćma.