Martwica trzustki: co to jest, przyczyny rozwoju, metody leczenia

Trzustka spełnia jednocześnie kilka funkcji w procesie życia człowieka - bierze udział w pracy przewodu pokarmowego i wytwarza insulinę, która jest niezbędna do wchłaniania glukozy. Wszelkie choroby związane z tym narządem mogą powodować poważne zaburzenia zdrowia, dlatego wymagają szybkiej diagnozy i terapii. Jedna z najniebezpieczniejszych patologii nazywana jest martwicą trzustki i może prowadzić do całkowitego zniszczenia komórek trzustki. W artykule opowiemy, co to za choroba - martwica trzustki, jak ją rozpoznać i z którym lekarzem skontaktować się, gdy pojawią się pierwsze objawy?

Martwica trzustki - co to jest?

W zdrowym organizmie trzustka wydziela specjalne enzymy, które dostają się do światła dwunastnicy i wspomagają trawienie pokarmu. Pod wpływem wielu negatywnych czynników narząd ulega zapaleniu, a przewody usuwające biologicznie aktywne substancje w innych częściach przewodu pokarmowego, wąskie, w wyniku czego pozostają w trzustce i rozpoczynają proces trawienie. W ten sposób rozwija się martwica trzustki - choroba, która prowadzi do całkowitej niewydolności narządu lub jednej z jego części.

Martwica trzustki to zespół zespołów charakteryzujących się niebezpiecznymi procesami w trzustce. W strukturach narządu rozwija się stan zapalny, po którym powstają obszary martwicze i kamienie. Agresywne enzymy biorące udział w procesach trawiennych nie dostają się do jelit, ale pozostają w trzustce, w wyniku czego dosłownie trawi się samoistnie, a komórki są całkowicie wymrzeć.

Ważne: niebezpieczeństwo patologii polega na tym, że zmiany zachodzące w tkankach są nieodwracalne, a szanse przeżycia pacjenta wynoszą od 30 do 60%, nawet przy odpowiednim leczeniu.

Wideo – Czy można wyleczyć martwicę trzustki?

Przyczyny rozwoju martwicy trzustki

Martwica trzustki to ostatni etap ostre zapalenie trzustki, która rozwija się pod wpływem wielu czynników:

• używanie dużych dawek napojów alkoholowych i nadmiernej ilości fast foodów;
• patologia dróg żółciowych;
• choroby zakaźne, zakażenie organizmu pasożytami;
• dysfunkcja trzustki i choroby narządów otrzewnej wymagające interwencji chirurgicznej;
• zatrucie pokarmowe;
• interwencje chirurgiczne w przewodzie pokarmowym.

Wszystkie czynniki, które wywołują rozwój zmian patologicznych w tkankach trzustki, są podzielone na trzy główne kategorie (pokarmowe, obturacyjne, refluksowe), ponieważ mechanizm rozwoju w każdym przypadku nieznacznie różni się od siebie przyjaciel.

Tabela 1. Czynniki rozwoju martwicy trzustki

Czynnik rozwoju patologii	Powoduje	Jak to się manifestuje?
Pokarmowy	Duże spożycie alkoholu, potraw smażonych i tłustych	Nadmierna aktywacja trzustki, której towarzyszy rozległa śmierć komórek
Zasłonięcie	Patologie układu wydalania żółci	Zwężenie (zwężenie) przewodów, wzrost ciśnienia w różnych częściach narządu, działanie enzymów wyzwalających proces samotrawienia tkanek
Odpływ	Patologie anatomiczne trzustki i zwieracza dwunastnicy, choroby wpływające na naczynia narządu, zatrucia pokarmowe, powikłania po zabiegach chirurgicznych, mechaniczne uszkodzenia jamy brzusznej i niektóre diagnostyczne procedury	Dostanie się żółci do trzustki z jelit, co prowadzi do poważnego zakłócenia jej pracy

Cecha: najczęściej martwica trzustki dotyka osoby, które wcześniej nie nadużywały napojów alkoholowych. Po obfitych ucztach pacjenci cierpiący na alkoholizm rozwijają przewlekłą postać zapalenia trzustki, która rzadko jest komplikowana przez procesy destrukcyjne.

Klasyfikacja martwicy trzustki

Istnieje kilka rodzajów martwicy trzustki, które różnią się w zależności od stadium procesu patologicznego, obszaru zmiany i rozwijających się powikłań. Zgodnie z rozpowszechnieniem martwicy choroba dzieli się na następujące typy:

• lokalny;
• środkowy ogniskowy;
• duża ogniskowa;
• całkowita (rozproszona).

Miejscowa martwica trzustki obejmuje jeden z obszarów trzustki (głowa, ogon itp.), środkowy i wielkoogniskowe - kilka ognisk o różnej wielkości, łącznie - wszystkie struktury, w tym naczynia i duże kanały. Ponadto martwica trzustki może dotyczyć górnych warstw tkanki (postać powierzchowna) lub całego narządu, powodujące rozległy proces dystroficzny i martwicę – w tym przypadku mówimy o odmianie głębokiej choroba. W oparciu o charakter przebiegu klinicznego wyróżnia się następujące typy martwicy trzustki:

• nieudany charakteryzuje się zniszczeniem i obrzękiem tkanek, gdzie z czasem rozwija się stan zapalny;
• progresywny występuje pod wpływem enzymów trawiennych, które powodują samotrawienie tkanek i powikłania w postaci ognisk ropnych i martwiczych;
• wsteczny powoduje zablokowanie przewodów, wydzielanie trzustki gromadzi się w tkankach, w których powstają pseudotorbiele, a następnie - deformacja pobliskich narządów (żołądek, woreczek żółciowy itp.);
• nawracający rozwija się na tle nadużywania alkoholu i charakteryzuje się zmianami policystycznymi, sklerotycznymi, bliznowaceniem;
• piorunujący - symptomatologia wzrasta w ciągu kilku godzin, u pacjentów dochodzi do zatrucia toksynami, szoku bólowego i innych poważnych zaburzeń.

W zależności od obecności lub braku procesu zakaźnego choroba dzieli się na formy sterylne i zakażone. W pierwszym przypadku nie dochodzi do infekcji, a w drugim rozprzestrzenia się po całym organizmie wraz z krwią i powoduje poważne komplikacje. Z kolei jałowa martwica trzustki może występować w trzech odrębnych postaciach.

1. Krwotoczny. Rozwija się szybko, powoduje masywne krwawienie wewnętrzne i najczęściej staje się przyczyną śmierci człowieka.
2. Tłuszczowy. Ta forma charakteryzuje się obumieraniem tkanki tłuszczowej, przeżywalność pacjentów jest nieco wyższa.
3. Mieszany. Najczęstsza postać choroby, w której proces patologiczny wpływa na miąższ trzustki, a także tkankę tłuszczową i łączną.

Ważne: najbardziej niekorzystne w planie prognostycznym są zakażone, piorunujące i postać progresywna, ponieważ wywołują wstrząs toksyczny, z którego pacjent rzadko się udaje wycofać.

Objawy patologii

Martwica trzustki z reguły zaczyna się ostro i charakteryzuje się wieloma objawami, które wymagają natychmiastowego leczenia.

1. Zespół bólu. Ból jest półpasiec, nie ma określonej lokalizacji, a jego intensywność zależy od etapu proces patologiczny - wraz z rozwojem masywnych zmian i śmiercią zakończeń nerwowych staje się mniej wyraźny. Pewna postawa przynosi ulgę chorym - leżąc na boku z nogami ugiętymi w kolanach. Możliwy zespół ostrego brzucha.
   

   Martwica trzustki nigdy nie jest bezbolesna

2. Wymiociny. Martwica trzustki charakteryzuje się bowiem silnymi, nie przynoszącymi ulgi wymiotami z krwawymi zanieczyszczeniami i żółcią.
   

   Wymioty z martwicą trzustki

3. Wzdęcia. Dysfunkcja trzustki prowadzi do procesów próchnicy i fermentacji w przewodzie pokarmowym, które objawiają się wzdęciami, zaparciami, nadmierną produkcją gazów i pogorszeniem procesów trawiennych.
   

   wzdęcia

4. Zatrucie. Oznaki zatrucia tą patologią obejmują lekką gorączkę, silne osłabienie, zaburzenia aktywność układu sercowo-naczyniowego, letarg lub odwrotnie nadmierne podniecenie, w ciężkich przypadkach śpiączka stan: schorzenie.
   

   Zatrucie

5. Odwodnienie. Wtórnymi objawami martwicy trzustki są suchość skóry, ciągłe pragnienie, zmniejszenie ilości moczu lub jego całkowity brak.
   

   Suchość skóry i ust jest oznaką odwodnienia w trakcie odurzenia organizmu

6. Objawy skórne. W pierwszych stadiach patologii u pacjentów występuje zaczerwienienie skóry, które z czasem płynie bladość z marmurkowym lub żółtym odcieniem, mogą pojawić się fioletowe plamy na brzuchu, plecach i tyłek.
   

   Objawy skórne w martwicy trzustki

Charakterystyczne objawy martwicy trzustki – wymioty, zespół bólowy, zwiększone wytwarzanie gazów – nazywane są triadą Mondora. To na nie należy zwrócić uwagę we wstępnej diagnozie patologii – jeśli były poprzedzone duże spożycie alkoholu, ryzyko nieodwracalnych zmian w trzustce jest znaczne wzrasta.

Choroba rozwija się w trzech głównych stadiach (fazach). W pierwszym etapie w tkankach trzustki pojawiają się toksyny, które wywołują proces ropno-martwiczy. W drugiej fazie w narządzie tworzą się ropnie i ogniska ropno-septyczne. Na ostatnim lub trzecim etapie rozwija się martwica, komórki i tkanki obumierają, po czym następuje śmierć.

Uwaga: od początku pierwszego stadium choroby do powstania ognisk ropnych w tkankach trzustki może trwać od 9 do 14 dni - w w tym czasie pacjent powinien otrzymać opiekę medyczną tak szybko, jak to możliwe, w przeciwnym razie rozwój poważnych i śmiertelnych powikłań wynik.

Jakie jest niebezpieczeństwo martwicy trzustki?

Jak wspomniano powyżej, martwica trzustki jest często śmiertelna, ponieważ organizm ludzki nie może normalnie funkcjonować bez trzustki. Pozostałe komplikacje, które powoduje choroba, obejmują:

• szok z powodu silnego bólu lub zatrucia organizmu;
• niedobór enzymu;
• cysty i przetoki w tkankach trzustki;
• wrzodziejące zmiany błon śluzowych przewodu pokarmowego;
• krwotok i krwawienie w przewodzie pokarmowym;
• dysfunkcja nerek;
• obrzęk płuc;
• ropne zmiany septyczne jamy brzusznej (ropnie, zapalenie otrzewnej).

Cukrzyca rozwija się u 25% pacjentów z destrukcyjną postacią dysfunkcji trzustki. W każdym razie martwica trzustki wiąże się z problemami zdrowotnymi, które w przyszłości mogą wpłynąć na jakość życia chorego, a także doprowadzić do kalectwa i innych poważnych problemów.

Diagnoza martwicy trzustki

Diagnozę martwicy trzustki przeprowadza się na podstawie szeregu procedur klinicznych i instrumentalnych, które pozwalają: określić stopień uszkodzenia trzustki, a także przeprowadzić diagnostykę różnicową z innymi dysfunkcjami pracy Przewód pokarmowy. Diagnostyka rozpoczyna się od zebrania wywiadu i skarg pacjenta - o rozwoju zmian w trzustce można świadczą o triadzie Mondor (ból, wymioty, wzdęcia), a także wyraźny związek objawów ze spożywaniem alkoholu lub niezdrowe jedzenie.

1. Ogólna analiza krwi. W chorobach trzustki we krwi występują oznaki procesu zapalnego i zatrucia organizmu - leukocytoza, zwiększona ESR i hematokryt.
   

   Aby zdiagnozować chorobę, wymagane jest badanie krwi.

2. Analiza biochemiczna. Biochemia krwi wykazuje wzrost kalcytoniny, białka C-reaktywnego, wzrost aktywności enzymów wątrobowych, co wskazuje na infekcję i martwicę trzustki.
3. Procedura USG. Najbardziej pouczająca metoda diagnostyczna, która umożliwia ocenę wielkości i struktury trzustki, określenie ognisk ropnych, ropni nowotworowych i innych objawów martwicy trzustki.
   

   Procedura USG

4. CT i MRI. Tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny dają wyraźniejszy obraz stanu narządu niż USG, ale nie w każdej placówce medycznej.
5. Rentgen klatki piersiowej. Przeprowadza się go w celu identyfikacji zmian w innych narządach, które może wywołać patologia - wysięk opłucnowy, obrzęk płuc itp.

W trudnych przypadkach lekarze uciekają się do diagnostycznej laparoskopii i punkcji, które pozwalają potwierdzić lub zaprzeczyć wcześniej uzyskanym wynikom i postawić diagnozę z maksymalną dokładnością.

Uwaga: w celu identyfikacji procesu patologicznego w martwicy trzustki należy zastosować kompleksową diagnostykę kilka metod, ponieważ objawy choroby przypominają niedrożność jelit, kolkę żółciową, zapalenie wyrostka robaczkowego itp.

Leczenie martwicy trzustki

Terapia martwicy trzustki prowadzona jest wyłącznie w placówce medycznej. Pacjent musi zapewnić całkowity odpoczynek, wykluczyć przyjmowanie pokarmu i nałożyć zimny kompres na okolice trzustki. Zachowawcze leczenie patologii obejmuje stosowanie następujących leków:

• przeciwskurczowe i narkotyczne środki przeciwbólowe w celu wyeliminowania zespołu bólowego;
• leki blokujące aktywność trzustki (inhibitory pompy protonowej, leki antyenzymatyczne, leki przeciwcholinergiczne), w przypadku braku kamicy żółciowej przepisywane są leki żółciopędne;
• antybiotyki do zwalczania infekcji bakteryjnych, które rozwijają się, gdy trzustka jest uszkodzona;
• somatostatyna - hormon podwzgórza, który hamuje produkcję soku żołądkowego i zapobiega rozwojowi krwawienia w narządach wewnętrznych;
• glukoza z insuliną i solą fizjologiczną są wstrzykiwane w celu usunięcia agresywnych substancji z organizmu, które dostały się do krwiobiegu z dotkniętej trzustki.

W przypadku braku efektu leczenia zachowawczego pacjentom pokazano interwencję chirurgiczną - przywrócenie funkcji przewodu trzustka, usunięcie ognisk martwej tkanki, usunięcie nadmiaru płynu z jamy brzusznej, zatrzymanie wewnętrzne krwawienie. Z reguły interwencja chirurgiczna jest odkładana na kilka dni - do momentu ustąpienia ostrych objawów choroby. Natychmiastowa operacja jest konieczna tylko w ciężkich przypadkach - wraz z rozwojem całkowitego uszkodzenia narządu lub procesów ropno-septycznych.

Dla porównania: interwencja chirurgiczna, która jest wykonywana w przypadku martwicy trzustki, może być ujemna wpływają na całe późniejsze życie pacjenta - czasami podczas operacji konieczne jest usunięcie sąsiednich organy. Jeśli nie jest możliwe zatrzymanie procesu niszczenia tkanek trzustki, pacjent będzie potrzebował kolejnej operacji.

Rehabilitacja po leczeniu martwicy trzustki

Po leczeniu martwicy trzustki pacjent pozostaje przez pewien czas ubezwłasnowolniony – jeśli leczenie jest ograniczone leczenie zachowawcze, okres rekonwalescencji trwa kilka tygodni, po zabiegu wydłuża się do 3-4 miesiące.

Najważniejszą częścią rehabilitacji jest prawidłowe odżywianie – na początku wolno używać krakersów, niesłodzonej herbaty, zup puree w bulionie warzywnym. Ponadto pacjent może przejść na dietę oszczędzającą, zawierającą następujące produkty:

• czerstwy chleb, niewygodne wypieki;
• chude ryby i mięso, posiekane i gotowane na parze;
• zupy z bulionem warzywnym, do którego można dodać drobnego makaronu i płatków zbożowych;
• warzywa i masło, odpowiednio nie więcej niż 10 i 20 g dziennie;
• nabiał;
• owoce miękkie (dojrzałe lub przejrzałe) bez skórek i nasion;
• kompoty z suszonych owoców;
• omlety białkowe;
• napary ziołowe.

Jedzenie powinno być gotowane na parze lub gotowane, a spożycie powinno odbywać się kilka razy dziennie jednocześnie w małych porcjach - nie należy dopuszczać do głodu lub przejadania się. Zabronione produkty spożywcze obejmują:

• dania tłuste, wędzone i słone;
• produkty zawierające dodatki chemiczne;
• półprodukty i fast foody;
• owoce i warzywa, które promują fermentację i tworzenie się gazów w jelitach (rośliny strączkowe, kapusta, pikantne i kwaśne owoce);
• słodycze, zwłaszcza ciasta, ciastka, ciastka, czekolada.

Ponadto pacjent musi rzucić palenie, alkohol, ciężki wysiłek fizyczny, zmniejszyć ilość stresu i jak najczęściej przebywać na świeżym powietrzu. W przypadku ponownego rozwoju objawów martwicy trzustki należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem – mogą one wskazywać na nawrót choroby lub rozwój powikłań.

Często osoba, która cierpi na tę chorobę, musi zmienić pracę lub całkowicie zrezygnować z pracy. Zostaje postawiony na rejestracji przychodni, a co kilka miesięcy są badane na zawartość cukru w badania krwi i instrumentalne trzustki, aby nie przegapić rozwoju komplikacje.

Zapobieganie martwicy trzustki polega na zapobieganiu rozwojowi zapalenia trzustki, dla którego należy przestrzegać następujących zasad:

• jeść zrównoważone;
• prowadzić zdrowy tryb życia;
• przestań pić alkohol;
• terminowo leczyć choroby żołądkowo-jelitowe, procesy zapalne w organizmie, inwazje robaków;
• nie używaj leków bez konsultacji z lekarzem.

Podsumujmy

Rokowanie dla martwicy trzustki zależy od postaci choroby, rozprzestrzeniania się procesu patologicznego i stan ciała pacjenta (śmierć następuje, gdy zaatakowana jest ponad 50% trzustki) żołądź). U około połowy pacjentów rozwija się cukrzyca i uszkodzenia innych narządów przewodu pokarmowego, co może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, a nawet niepełnosprawności. Nawet jeśli stan zapalny i martwica zostały zatrzymane, wszyscy ludzie, którzy mieli martwicę trzustki, potrzebują nadal prowadzić zdrowy tryb życia, dobrze się odżywiać, nie palić i nie pić alkoholu drinki. Patologia nakłada zakaz nawet brania gorącej kąpieli - podczas wykonywania zabiegów higienicznych woda powinna być ciepła i nie docierać do obszaru trzustki (dolna część klatki piersiowej pod żebrami).