Wodobrzusze w onkologii: jak długo żyją, leczenie i objawy

Wodobrzusze to stan organizmu, w którym w jamie brzusznej gromadzi się duża ilość nadmiaru płynu (wysięku lub przesięku). Sama patologia nie powstaje, ale staje się konsekwencją poważnych chorób. Wodobrzusze jamy brzusznej w onkologii jest wynikiem rozwoju nowotworu w organizmie pacjenta, występuje u 10% pacjentów z chorobami onkologicznymi różnych narządów i znacznie komplikuje leczenie podstawowa choroba. Zwiększający się płyn naciska na pobliskie narządy i wypiera je. Żyły przełyku, podudzia i odbytnicy rozszerzają się, wzrasta ciśnienie. Wodobrzusze jest również nazywane obrzękiem brzucha.

Onkologia, której narządom towarzyszy wodobrzusze

Wodobrzusze rozwija się, gdy nowotwór atakuje dowolny narząd w pobliżu jamy brzusznej. Najczęstsze nowotwory powodujące obrzęk to:

• okrężnica i odbytnica;
• jajniki u kobiet - 50% przypadków wodobrzusza;
• gruczoły sutkowe;
• wątroba - wodobrzusze występuje w 70% przypadków;
• trzustka;
• żołądek;
• narządy w miednicy małej.

Nasilenie wodobrzusza zależy od stadium i czy rak ma charakter przerzutowy. Ciężkie wodobrzusze prowadzi do niewydolności serca i płuc, co znacznie pogarsza jakość życia pacjenta i prowokuje śmierć. Objawy wodobrzusza są takie same dla kobiet i mężczyzn. U kobiet prawdopodobieństwo zwiększa się w przypadku raka jajnika, w którym patologia powstaje w 50% przypadków, często powoduje śmierć pacjentów.

Mechanizm gromadzenia się płynów w wodobrzuszu

Jama brzuszna składa się z dwóch arkuszy - ciemieniowej na wewnętrznej powierzchni i trzewnej, otaczającej najbliższe narządy. Oba wytwarzają niewielką ilość płynu, potrzebną do zapobiegania tarciu między narządami. Płyn ten jest okresowo odnawiany, ponieważ nabłonek nieustannie go zasysa. Gdy w jamie brzusznej powstaje wodobrzusze z powodu poważnych patologii, zaburzona jest równowaga normalnej objętości płynu.

Wraz z gromadzeniem się nadmiaru płynu w jamie brzusznej wzrasta ciśnienie w naczyniach żylnych i limfatycznych. Manifestacja wodobrzusza wątrobowego prowadzi do spadku ciśnienia onkotycznego we krwi, dochodzi do naruszenia czynności serca. Ponadto wzrost złośliwych komórek wywołuje stan zapalny nabłonka, możliwa jest jego nadczynność, zapalenie opłucnej. Kiedy komórki rakowe rozprzestrzeniają się na arkusze otrzewnej, rozwija się rakowiak.

Chłoniak jamy brzusznej wywołuje naruszenia drożności przewodów limfatycznych, płyn dostaje się do jamy brzusznej. Naczynia krwionośne i limfatyczne umożliwiają komórkom rakowym szybsze rozprzestrzenianie się i atakowanie zdrowej tkanki.

Wraz z guzem uciskającym wątrobę wzrasta ciśnienie żylne, nadmiar wody z krwi jest odprowadzany do jamy brzusznej. Zwiększona ilość toksyn prowadzi do braku tlenu. Występuje niewydolność nerek, prowadząca do opóźnienia w przysadce hormonów sodu i wody w organizmie.

Wodobrzusze w onkologii jajników i macicy

W zaawansowanych stadiach raka macicy i jajnika możliwe jest wysiewanie komórek nowotworowych na całej powierzchni narządu, wodobrzusze objawia się jako powikłanie patologii i może prowadzić do śmierci, która kończy się na pół sprawy. Rosnący guz ściska wątrobę, rozwijają się przerzuty, co zwiększa ciśnienie żylne, co powoduje uwolnienie płynu z krwi.

Nacisk guza na jajniki powoduje ich pęknięcie i wycofanie wysięku do jamy brzusznej. Charakterystycznym objawem jest obrzęk podbrzusza, narządów płciowych i nóg. Torbiel jajnika również powoduje obrzęk, podobnie jak torbiel.

Silne bóle brzucha są czasami mylone z zapaleniem wyrostka robaczkowego i wymagana jest natychmiastowa pomoc lekarska. Ma na celu usunięcie nadmiaru płynu z jamy brzusznej, co ułatwia leczenie choroby podstawowej i przedłuża życie pacjenta.

Przyczyny wodobrzusza w onkologii

Przyczyny rozwoju wodobrzusza w onkologii są różne, podstawą jest zaburzona równowaga wodno-solna w organizmie. Główne przyczyny rozwoju wodobrzusza w raku:

• uszkodzenie naczyń limfatycznych i krwionośnych, ich zablokowanie, prowokowanie stagnacji krwi żylnej, wnikanie limfy do jamy brzusznej;
• wysoka przepuszczalność układu naczyniowego otrzewnej z powodu rozwoju przerzutów;
• jeśli wątroba jest uszkodzona przez guz, zmniejsza się poziom albuminy we krwi, rozwija się hepatomegalia;
• przydział wysięku przez nowotwory złośliwe;
• udział w procesie nerek i nadnerczy, które regulują równowagę wodno-solną w organizmie;
• zakrzepica żylna, która zaburza krążenie krwi;
• dysfunkcja tarczycy;
• niewystarczająca dostępność składników odżywczych, wywołana głodem;
• procesy zapalne w jamie brzusznej o charakterze niezakaźnym.

Ryzyko rozwoju puchliny wzrasta w obecności takich czynników, jak alkoholizm, zapalenie wątroby wszystkich typów, niewłaściwa transfuzja krwi, zażywanie narkotyków, wysoki poziom cholesterolu i cukru we krwi cukrzyca typu 2.

Objawy patologii

Przebieg wodobrzusza wywołanego przez guzy nowotworowe rozwija się przez długi czas, proces trwa tygodniami i miesiącami. Jednocześnie obserwuje się pierwsze oznaki narastającego charakteru, związane z uciskiem przepony na narządy górne i upośledzoną funkcją jelit:

• ociężałość w jamie brzusznej, wzdęcia;
• odbijanie po jedzeniu;
• ból brzucha;
• duszność nawet podczas leżenia;
• zgaga, nudności, wymioty;
• arytmia serca.

Za główny objaw uważa się powolną i nieproporcjonalnie zwiększającą się objętość brzucha, w pozycji stojącej zauważalne jest jego opadanie, wysunięcie pępka. Człowiek nie może się pochylić, zawiązać sznurowadeł na butach.

Jeśli wodobrzusze spowodowało raka wątroby, pacjent rozwinie sieć żył w pępku, znaną jako „głowa meduzy”, na brzuchu.

Z cystami i rakiem jajnika kobiety przestają miesiączkować. Na tle powolnego wzrostu brzucha wielu myli stan za ciążę, co prowadzi do późnego rozpoznania choroby. Po wodobrzuszu diagnozuje się onkologię.

Pacjent ma również obrzęki stóp, nóg i narządów płciowych w wyniku przerzutów do układu żylnego, jego zablokowania i braku dopływu krwi do serca. Wszystkie opisane objawy są wtórne. Główne z nich podaje pierwotna patologia - onkologia, podczas gdy puchlina wymaga również leczenia, aby zapobiec poważnym powikłaniom.

Gradacja

Wodobrzusze ma trzy etapy, które określają nasilenie przebiegu:

• Etap 1 - przemijające wodobrzusze - nagromadzenie wysięku lub przesięku w jamie brzusznej małego objętość, nie większa niż 400 ml, prawie niewidoczna na zewnątrz, określona za pomocą ultradźwięków badania (ultradźwięki);
• Etap 2 - umiarkowany wodobrzusze - płyn osiąga objętość do 5 litrów, określa się pewne łagodne objawy;
• Etap 3 - napięte wodobrzusze - płyn nagromadzony w jamie brzusznej ma ponad 20 litrów, terapia lekowa nie jest podatna. Pacjent cierpi na niewydolność serca i płuc. Do wypompowania nadmiaru płynu wymagana jest manipulacja, ponieważ stan zagraża życiu pacjenta.

Diagnoza choroby

Główne metody diagnozowania wodobrzusza:

• badanie dotykowe i opukiwanie brzucha w celu oceny całkowitej objętości płynu, nie informujące o przejściowym wodobrzuszu;
• okresowe ważenie masy ciała wykluczy lub podejrzewa ukryty obrzęk;
• Diagnostyka ultrasonograficzna - pozwala wykryć nadmiar płynu w jamie brzusznej, a także sprawdzić stan narządów i ich funkcjonowanie;
• laparocenteza diagnostyczna - umożliwia wykonanie biopsji wysięku, wypompowanie nadmiaru. Jest uważana za najbardziej pouczającą możliwą metodę, ponieważ pozwala poznać skład wysięku i określić mikroflorę w jamie brzusznej;
• Promienie rentgenowskie i tomografia wykrywają płyn, gdy zmienia się pozycja ciała.

Leczenie

Leczyć wodobrzusze poprzez zatrzymanie wzrostu komórek rakowych. Następnie należy zadbać o prawidłowy poziom wysięku w jamie brzusznej. Osiąga się to dzięki specjalnej diecie niskosolnej. Konieczne jest wykluczenie z menu tłustych i smażonych potraw, spożywanie większej ilości pokarmów białkowych i potasu.

Pierwszy etap wodobrzusza nie wymaga specjalnego leczenia. Przestrzeganie specjalnej diety często wystarcza, aby powstrzymać rozwój wodobrzusza i bezpośrednie wysiłki w leczeniu choroby podstawowej.

Drugi etap, poza dietą bezsolną, wymaga suplementacji w postaci terapii – diuretyków, które w krótkim okresie mogą znacząco zredukować masę ciała. Optymalnie jest zmniejszyć wagę o 2 kg tygodniowo.

Czasami stosuje się leki przeciwhormonalne, które zmniejszają produkcję hormonu aldosteronu, który wywołuje obrzęk tkanek i akumulację sodu. Ta metoda jest zwykle stosowana w hiperkaliemii, gdy w organizmie występuje nadmiar potasu, co jest niebezpieczne w przypadku zatrzymania akcji serca pacjenta i rozwoju patologii nerek.

Trzeci etap nie nadaje się do leczenia farmakologicznego, wymagana jest paracenteza - wycofanie płynu w celu złagodzenia stanu pacjenta.

Leczenie chemioterapią

Chemioterapia zmniejsza guz, co zmniejsza powikłania wodobrzusza, ale nie wszystkie nowotwory są skuteczne. W przypadku zmian onkologicznych okolic jelita grubego daje wynik pozytywny, ale ma niską skuteczność w raku żołądka, piersi i jajników. Nawroty po chemioterapii są częste w pierwszej linii (Taxanes i Platinum) i wynoszą 75-80% w onkologii jajników. Druga linia chemioterapii systemowej (Gemzar, Doksorubicyna, Topotekan) to bardziej opieka paliatywna niż leczenie.

Metody takie jak chemioterapia wodobrzusza dootrzewnowego, operacja pomostowania otrzewnej, terapia biologiczna i chemioterapia hipertermiczna są prawie nie są stosowane w praktyce lekarskiej ze względu na duże skutki uboczne i brak wyników w leczeniu wodobrzusza, a także po naświetlaniach terapia.

Leczenie diuretykami

Lekarze zalecają picie większej ilości płynów, aby zapobiec zatruciu organizmu, dotyczy to również onkologia, bo usunięcie dużej ilości wody z organizmu powoduje próchnicę raka komórki. Optymalne jest zmniejszenie masy ciała podczas przyjmowania leków moczopędnych (diuretyków) nie więcej niż 500 g dziennie.

Lekarze preferują kombinacje leków: Furosemid, Veroshpiron i Diacarb. Szczególnie skuteczny w przypadku przerzutów do wątroby z ograniczonym okresem przyjmowania 2-3 dni z przerwami.

Furosemid lub Lasix blokuje reabsorpcję sodu i chloru w kanalikach i pętli Henlego w nerkach, jednocześnie promując wydalanie potasu. Ważne jest utrzymanie równowagi elektrolitowej i zapobieganie arytmiom, dlatego w tym samym czasie przepisywane są suplementy potasu.

Veroshpiron chroni potas za pomocą hormonu nadnerczy, usuwa płyn z jamy brzusznej bez utraty pierwiastka.

Diacarb jest przepisywany na obrzęk mózgu, ponieważ diuretyk nie jest zbyt skuteczny, blokuje enzym anhydrazy węglanowej w tkankach mózgu i nerek.

W trakcie leczenia ważne jest kontrolowanie dziennej ilości wydalanego moczu – wykonywanie diurezy.

Leczenie chirurgiczne

Metody chirurgiczne obejmują zabieg laparocentezy, który pozwala wypompować nadmiar płynu z jamy brzusznej, stosowany jest w trzecim etapie wodobrzusza. Operacja wymaga zwiększonej sterylności, aby zapobiec przedostawaniu się infekcji do jamy brzusznej.

Pacjentowi podaje się jod w okolicy pępka, następnie w znieczuleniu miejscowym przekłuwa się ścianę brzucha. Po nakłuciu podłączana jest specjalna rurka i wypompowywana jest ciecz. Optymalne jest jednoczesne usuwanie do 10 litrów płynu, aby zapobiec zapadaniu się. Czasami po usunięciu płynu wymagana jest druga laparocenteza, wykonuje się 2-3 podejścia z przerwami.

Laparocenteza jest przeciwwskazana w zrostach jamy brzusznej, w trakcie wzdęć oraz w okresie rekonwalescencji po operacji związanej z usunięciem przepukliny.

Zdecydowanie rzadziej stosuje się zabieg przetoki otrzewnowo-żylnej, co pozwala na połączenie rurki brzusznej z żyłą główną górną. Płyn jest pompowany do łożyska żylnego podczas oddychania pacjenta i jest stopniowo wydalany z organizmu poprzez przepływ krwi żylnej.

Operacja deperitonizacji pozwala na usunięcie wysięku również przez dodatkowe nacięcia otrzewnej.

Omentohepatofrenopeksję wykonuje się, gdy sieć przeszkadza w laparocentezie, następnie zostaje odcięta od przedniej ściany brzucha i przyszyta do przepony lub wątroby.

Medycyna tradycyjna

W medycynie ludowej popularne są nalewki ziołowe, które łagodzą objawy puchliny w onkologii. Oficjalna medycyna nie uznaje wymienionych metod, niedopuszczalne jest stosowanie środków ludowych zamiast głównego leczenia. Ale wielu lekarzy zauważa pozytywne działanie moczopędne przy zbieraniu ziół ostropestu plamistego, melisy, szałwii, tymianku, dziurawca, oregano, mięty, serdecznika, a także kwiatów lipy i nagietka oraz pąków brzozy.

Balsam przeciw puchlinom brzusznym składający się z wyciągów alkoholowych z korzeni atraktolidów lancetowatych, aksamitu i maakii pomaga zredukować płyn w jamie brzusznej i zapobiec jego dalszemu gromadzeniu się. Amur, żółknięcie sophora, dimorfanta, platycodon, jesion, smilax, piwonia Lactobacillus, powojnik mandżurski, sinica, patrinia, jarmułka, ferula assafoetida, dioscorea rdest japoński, rdest błoniasty, rowy babki lancetowatej, badan, daurian moonseed, a także z ziół trzmieliny, tui zachodniej, jemioły białej, cykuty, wiciokrzew wysoki, naparstnica purpurowa, mniszek lekarski, herbata kurylska, przytulia przytulia, gęś pięciolistna, arizema trójlistna, lewkoin żółta, dwuletnia kornik, propolis, piżmo itp. W sumie balsam zawiera 37 składników. Co więcej, ma być stosowany zewnętrznie, aby zrobić bandaż na całym brzuchu przez 3-7 godzin. Wcześniej skórę brzucha należy nasmarować tłuszczem niedźwiedzim lub gęsim, aby zapobiec oparzeniom balsamem, można użyć oleju roślinnego lub lnianego.

Kolejny przepis na wywar składa się z równych części ziół - syberyjskiego księcia, żółtej słomy, kopyta europejskiego, pąków janowca i brzozy. Mieszaninę w ilości dwóch łyżek stołowych wlewa się 1,5 litra wrzącej wody, nalega na łaźnię wodną przez 30 minut. Następnie należy odcedzić kolekcję i rozgrzać przez 2-3 łyki z częstotliwością 2 godzin.

Trzeci bulion jest mieszany z równych części korzeni tataraku, arcydzięgla, stali i pięciornika. Zalej 2 łyżki stołowe półtora litra zimnej wody, gotuj na małym ogniu przez 15 minut, przefiltruj, wypij jedną trzecią szklanki do pięciu razy dziennie przed posiłkami.

Nie można całkowicie wyleczyć się z wodobrzusza, a jeszcze bardziej z raka za pomocą ziół, ale wielu pacjentów dziennie stosowanie naparów ziołowych może poprawić ogólne samopoczucie i tymczasowo złagodzić objawy choroby.

Na zewnątrz na brzuch i węzły chłonne nakłada się bandaże z wodnym naparem chrzanu. Dozwolone jest picie jednej łyżeczki 3 razy dziennie przed posiłkami, łącznie 10 dni. Na zewnątrz w nocy stosuje się również smalec z olejem kamforowym i solą fizjologiczną.

Możliwe komplikacje

Wodobrzusze pogarsza leżący u podstaw raka, a ponadto zapewnia dodatkowe komplikacje:

• zapalenie otrzewnej - jeśli infekcja dostanie się do jamy brzusznej, proces jest ostry i wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej;
• niedrożność jelit;
• rozwój przepuklin pachwinowych lub pępkowych;
• niewydolność serca i płuc;
• krwawienie z jelit.

Przeżycie i rokowanie

Wodobrzusze występuje nie tylko na tle chorób onkologicznych, ale wiąże się również z innymi patologiami, może objawiać się łagodnym guzem. Jednocześnie rokowanie na całe życie rzadko jest korzystne, nawet przy nieonkologicznym charakterze choroby podstawowej. Stadium raka jest bardzo ważne, ponieważ przy wczesnej diagnozie wskaźnik przeżycia jest wyższy. Dropsy nie jest chorobą niezależną, jest jedynie konsekwencją ciężkiej patologii w ciele pacjenta. Powodzenie leczenia wodobrzusza zależy bezpośrednio od leczenia raka podstawowego.

Na początkowym etapie wodobrzusze jest dobrze obsługiwane przez leczenie zachowawcze, wraz ze wzrostem stresu, leki są bezużyteczne, sytuacja zależy od możliwości korekcji chirurgicznej. Na postępującym etapie rozwój patologii serca i płuc jest niekorzystny dla życia pacjenta.

Zdecydowana większość chorych na raka przeżyje nie dłużej niż trzy lata przebiegu choroby, jest to prawie połowa chorych. Innym udaje się żyć dłużej, ale jakość życia jest niska, ludzie są społecznie ograniczeni.

Najdłuższa oczekiwana długość życia występuje w stadium 1 i 2 raka, kiedy terapia daje dobry efekt. Na etapach 3 i 4 rozpoczyna się proces nowotworowy, dochodzi do przerzutów ciała, jeśli puchlina jest związana z opisanym stanem, przeżywalność zmniejsza się do zera. Niezwykle trudno jest zdiagnozować, od czego dokładnie umierają tacy chorzy - z podstawowej patologii lub wodobrzusza.

Profilaktyka wodobrzusza w onkologii

Wodobrzusze nie jest niezależną patologią, dlatego główne środki zapobiegawcze powinny mieć na celu zapobieganie chorobie podstawowej. Przyczyny rozwoju onkologii nie zostały jeszcze zbadane, jedynym środkiem zapobiegawczym jest normalizacja funkcjonowania narządów i metabolizmu. Zaleca się monitorowanie stanu zdrowia trzustki, wątroby, śledziony i nerek, które odpowiadają za usuwanie toksyn z organizmu.

Standardowe metody zapobiegania:

• coroczne badanie fluorograficzne;
• dla kobiet regularne badania ginekologiczne;
• zdrowy, aktywny tryb życia, spacery na świeżym powietrzu;
• zbilansowana dieta;
• regularne badanie lekarskie;
• odrzucenie złych nawyków.