Która strona trzustki: funkcje, struktura

Każdy organ jest integralnym instrumentem złożonego mechanizmu. Ma wyjątkową lokalizację i rolę. Aby skutecznie współdziałać ze swoim ciałem, ważne jest, aby znać lokalizację wewnętrznych „pomocników”. Pomoże to podjąć niezbędne środki w odpowiednim czasie w przypadku jakiejkolwiek patologii. Aby zrozumieć, z której strony jest trzustka, należy zbadać budowę przewodu pokarmowego. Aby szybko określić, narysuj wyimaginowaną linię 10 cm nad pępkiem, bliżej lewej strony.

Funkcje trzustki

Drugi po wielkości wątroby, ale nie ważny, gruczoł jest uważany za aktywnego uczestnika procesu trawienia. Jest wyposażony w kilka podstawowych funkcji:

• zewnątrzwydzielniczy;
• wewnątrzwydzielniczy.

Zewnątrzwydzielniczą „misją” jest produkcja soku zawierającego enzymy do przetwarzania żywności. Endokrynologiczne – w produkcji hormonów i kontroli metabolicznej.

Tabela 1. Funkcje trzustki

Funkcjonować	Opis
Zewnątrzwydzielniczy	Każdego dnia gruczoł produkuje od 500 do 1000 ml płynu, którego skład jest bogaty w wodę, proenzymy i sole. Kiedy grudka pokarmowa wchodzi do dwunastnicy, uruchamiany jest proces wytwarzania hormonów, które wpływają na materię organiczną białka trawiennego. Kwas solny znajdujący się w soku żołądkowym jest najsilniejszym aktywatorem wydzielania trzustkowego.
Wewnątrzwydzielniczy	Produkcja insuliny i glukagonu. Hormony te pojawiają się w wyniku pracy komórek zgromadzonych w ogonie gruczołu. Zlokalizowane są między zrazikami narządu, które nie zawierają przewodów wydalniczych - wysepek Langerance, z naukowego punktu widzenia.

Pokarm w ciele prowokuje produkcję wydzielin trawiennych przez gruczoł. Ponieważ enzymy zawarte w wydzielinie są w stanie przetwarzać własne tkanki, są wytwarzane w stanie nieaktywnym. Dopiero gdy dostaną się do jelit, rozpoczyna się proces ich aktywacji, prowadzący do strawienia grudki pokarmowej. Pod koniec trawienia pokarmu pierwiastki powstałe w procesie rozkładu są wchłaniane przez układ krążenia.

Hormony wytwarzane przez gruczoł słyszy każda osoba, która nie zna terminologii medycznej:

1. Insulina. Unikalny hormon w swoim rodzaju, który może obniżać poziom cukru we krwi. W zdrowym organizmie wzrost poziomu glukozy powoduje natychmiastowe uwalnianie insuliny. Jest początkowo produkowany w formie nieaktywnej. Gdy dostaje się do krwiobiegu, łańcuch reakcji biochemicznych działa jak wyzwalacz. Aktywacja hormonu prowadzi do wykorzystania glukozy i innych związków cukrów. W obecności odpowiednich patologii zmniejsza się produkcja tego ważnego pierwiastka, obarczona hiperglikemią i występowaniem cukrzycy.
   

   Funkcje insuliny

2. Glukagon. W przeciwieństwie do „spontanicznej” insuliny rytm produkcji tego hormonu jest raczej monotonny. Nieustannie jest zajęty uwalnianiem glukozy ze złożonych związków, co przyczynia się do wzrostu poziomu cukru we krwi. Dla optymalnego funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego i innych układów konieczne jest utrzymanie odpowiedniego poziomu tego pierwiastka.

Czasami peptyd C jest klasyfikowany jako hormon wytwarzany przez trzustkę. Jednak bardziej słuszne jest zaklasyfikowanie go jako fragment białka, ponieważ nie ma aktywności biologicznej.

Trzustka: ciekawe fakty

Historycznie ten wielofunkcyjny narząd cieszył się mniejszą uwagą niż np. serce, płuca czy jelita. Kilka wieków temu znaczenie gruczołu dla organizmu było niedoceniane lub całkowicie niwelowane.

Interesująca informacja:

1. „Brzuszny gruczoł ślinowy”. Jest to definicja, którą kilka wieków temu największe umysły medycyny nazwały ten narząd. Jeśli zagłębisz się w wieki, możesz dowiedzieć się, że trzustka była uważana za poduszkę na żołądek lub „palec wątrobowy”. A na początku ostatniego tysiąclecia lekarze widzieli w nim tylko mięsień lub węzeł chłonny. Zamieszanie wokół różnicowania doprowadziło do tego, że gruczoł oficjalnie stał się „nienazwanym organem”. XVII wiek. dokonał niezbędnych korekt: francuski fizjolog C. Bernard postawił kropkę nad „i” i wymyślił jego cel. Informacje o roli gruczołu w procesie trawienia stopniowo gromadzą się, aw ostatnim stuleciu naukowcy w końcu domyślili się, że trzustka wytwarza nie ślinę, ale sok.
2. Enzym trzustkowy - bezbarwna ciecz, której pH wynosi od 7,5 do 8,8. Pod jego wpływem grudka pokarmowa w jelicie rozpada się na produkty, które są wchłaniane przez organizm.
3. Charakterystyka uformowanego narządu: długość - od 14 do 18 cm, szerokość - od 3 do 9 cm, grubość - od 2 do 3 cm, waga - od 70 do 80 g.
4. Skład enzymatyczny wydzielanego płynu zależy od rodzaju spożywanego pokarmu. Na przykład węglowodany zakłócają wydzielanie amylazy, podczas gdy tłuste pokarmy sprzyjają produkcji lipazy.
5. Organ zaczyna się formować w 3 tygodniu rozwoju płodu., a po 3 miesiącach rozpoczyna się proces tworzenia kanałów. U osoby dorosłej trzustka jest umocowana w otrzewnej, podczas gdy u niemowląt jest dość ruchliwa. Ostateczne „dojrzewanie” kończy się po ukończeniu 6 roku życia.
   

   Skład soku trzustkowego

Najważniejszą rolą narządu jest przekształcenie pokarmu w niezbędny dla organizmu zasób energii. Drobne nieprawidłowości w funkcjonowaniu trzustki prowadzą do zakłóceń w produkcji hormonów i enzymów, co niekorzystnie wpływa na procesy metaboliczne i trawienne oraz funkcjonowanie tarczycy.

Struktura trzustki

Narząd należy do kategorii gruczołów rurkowo-pęcherzykowych. Głównymi elementami anatomicznymi są tkanki gruczołowe i łączne. Gruczoł ma kształt podłużny, kolor szaro-różowy. Z zewnątrz jest owinięty w kapsułkę tkanki łącznej o delikatnej konsystencji.

Trzustka składa się z kilku fragmentów:

• głowa;
• ciało;
• ogon.

W obszarze między głową a ciałem znajduje się wąski przesmyk zwany szyją.

Nie ma wytyczonych granic między działami. Zasada podziału opiera się na lokalizacji sąsiednich narządów lub formacji w stosunku do gruczołu. Każdy fragment składa się z kilku części, podzielonych na mniejsze. Wyposażone są w kanały wydalnicze spływające do międzyzrazikowo.

Głowa

Pierwsza sekcja trzustki ma najszerszą średnicę. Znajduje się po prawej stronie kręgów lędźwiowych. W dolnej części głowa wygina się, przypominając kształtem haczyk.

Osobliwości:

1. Prawie ściśle przylega do dwunastnicy, tworząc małą pętlę.
2. Pomiędzy głową a dolną częścią dwunastnicy znajduje się niewielka szczelina, w której znajduje się przewód żółciowy.
3. Tętnica nerkowa i żyła główna są połączone z tylną częścią tego odcinka.
4. Aorta brzuszna przylega do szyjki gruczołu.
5. Przednia część jest „pokryta” ścianą brzuszną, a w centralnej części przecina okrężnicę.
6. Lokalizacja głowy pokrywa się z obszarem jelita cienkiego.

Tylny fragment szyi posiada wycięcie, w którym znajduje się żyła wrotna.

Ciało

Zlokalizowany w okolicy pierwszego kręgu. Prawa strona koperty unosi się lekko w górę, a lewa spogląda w dół. Po lewej przylega do niego nerka. Część przednia wyposażona jest w guzek sieciowy zlokalizowany w okolicy krzywizny mniejszej żołądka. Za nią znajduje się aorta i żyła nerkowa. Dolna część styka się z jelitem cienkim.

Ogon

Znajduje się po lewej stronie. Największe obciążenie funkcjonalne przypada na tę część gruczołu. Rozpoczyna się w okolicy tylnej powierzchni ściany otrzewnej i „przesuwa się” w górę z lekkim nachyleniem w lewo. Rozmiary dodatku wynoszą od 16 do 22 mm. Przypomina kształt młotka. Tkanka gruczołowa i wysepki Langerhansa są głównymi składnikami tego miejsca. Na dole ogona zgięcie okrężnicy, a z tyłu lewa nerka.

Kanał

Na całym obwodzie gruczołu znajduje się kanał, zlokalizowany w jego przedniej części. Płynie płynnie w mniejsze kanały. Przez te kanały sok trzustkowy jest przesyłany do dwunastnicy. W prawej części głowy łączy się z przewodem żółciowym.

W życiu człowieka trzustka ulega przemianom. Zmienia się zarówno objętość narządu, jak i jego lokalizacja, a także zakres czynnościowy. Zauważono, że po 50. roku życia zmniejsza się aktywność wysepek, które biorą czynny udział w produkcji hormonów.

Struktura mikroskopowa

Równie ważna jest struktura tkanek gruczołu. Z tkanką łączną sąsiaduje kilka rodzajów komórek - zręb. Zawiera przewody wydalnicze i naczynia krwionośne. To w tej warstwie następuje wycofanie wydzieliny trzustkowej.

Komórki trzustki dzielą się na 2 typy:

1. Wewnątrzwydzielniczy. Wytwarzają hormony i przenoszą je do naczyń. Łączy się je w grupy – wysepki Langegrandsa, w których komórki alfa produkują glukagon, beta – insulinę,
2. Zewnątrzwydzielniczy. Wytwarza enzymy wspomagające proces trawienia. Każda komórka zawiera granulkę wypełnioną aktywnymi elementami. Łączy je wspólny przewód zakończony brodawką dwunastnicy.

Trzustka zawiera wiele małych gruczołów zbudowanych z pojedynczej warstwy komórek. Otaczają centralne światło, do którego kierowany jest sok trzustkowy.

Lokalizacja trzustki

Arystoteles jako pierwszy rzucił światło na istnienie tego organu. Obszerniejsze dane na temat jego budowy anatomicznej podał później R. de Graaf jest holenderskim fizjologiem. Jednak dopiero w ostatnim stuleciu, dzięki możliwościom USG jamy brzusznej, stało się możliwe zbadanie trzustki i określenie jej funkcjonalności.

Specyfika lokalizacji gruczołu zawarta jest w nazwie narządu. Jeśli dana osoba znajduje się w pozycji stojącej, trzustka znajduje się za ścianami żołądka. Bezpośrednio pod brzuchem tylko w pozycji leżącej. Otrzewna niezawodnie chroni trzustkę, owijając jej dolną i przednią część. Tylna część nie styka się z wyściółką jamy brzusznej. Mięśnie kręgosłupa i lędźwi chronią gruczoł przed uszkodzeniami zewnętrznymi.

Jest zlokalizowany w okolicy pierwszego i drugiego kręgu lędźwiowego. Oś narządu przebiega pod kątem prostym z lekkim przesunięciem w lewo w stosunku do osi kręgosłupa. Z przodu trzustka jest umieszczona kilka palców nad pępkiem.

W stosunku do przedniej części strefy brzusznej gruczoł znajduje się w następujący sposób:

• głowa - lewy hipochondrium;
• ogon - prawy hipochondrium;
• ciało - nadbrzusze.

Aby wizualnie określić położenie narządu, możesz zmierzyć odległość między końcem klatki piersiowej a pępkiem i obliczyć środek. To właśnie w tym obszarze koncentruje się większość trzustki. Dolna część narządu znajduje się 5 cm powyżej pępka, a górny punkt 10 cm.

Informacje o strefach projekcji dadzą pacjentowi możliwość wyciągnięcia wstępnego wniosku na temat źródła nieprzyjemnych wrażeń w przypadku jakichkolwiek patologii. Jeśli narząd jest w stanie zapalnym, ból koncentruje się głównie w okolicy nadbrzusza, czasami promieniując do podżebrza. W ostrych powikłaniach bolesne objawy dotyczą całej przedniej części jamy brzusznej. Tylko specjalista może określić dokładne źródło bólu.

Głębokie umiejscowienie narządu w otrzewnej znacznie komplikuje rozpoznanie chorób trzustki. Dokładny obraz stanu gruczołu można uzyskać podczas badania ultrasonograficznego. Pozwala ustalić jego rozmiar, zbadać kształt i stan muszli. Dane te pomogą postawić prawidłową diagnozę.

Wideo - Trzustka: gdzie to jest, jak boli, objawy