Gastrinoma: co to jest, objawy, leczenie, rokowanie

Co to jest gastrinoma?

Gastrinoma jest guzem neuroendokrynnym, który zwykle rozwija się w trzustka lub dwunastnica (pierwszy odcinek jelita cienkiego), który wytwarza podwyższony poziom hormonu gastryny, który powoduje, że żołądek wytwarza więcej kwasu i enzymów, które powodują wrzody trawienne. Objawy są również podobne do tych wywoływanych przez wrzody trawienne, w tym ból i krwawienie.

Gastrinoma to rodzaj guza endokrynnego trzustki. Większość osób z gastrinoma ma kilka guzów zlokalizowanych w lub w pobliżu trzustki lub dwunastnicy. Około połowa guzów jest złośliwa. Czasami gastrinoma występuje jako część mnoga gruczolakowatość wewnątrzwydzielnicza, choroba dziedziczna, w której guzy rozwijają się w komórkach różnych gruczołów dokrewnych, takich jak komórki trzustki produkujące insulinę.

Diagnoza obejmuje badania krwi i badania obrazowe. Leczenie obejmuje leki obniżające kwasowość żołądka, a czasami zabieg chirurgiczny i chemioterapię. Wskaźnik przeżycia jest wysoki, pod warunkiem całkowitego usunięcia guza.

Symptomy i objawy

Nadmiar gastryny, która jest wydzielana przez gastrinoma, powoduje wytwarzanie zbyt dużej ilości kwasu w żołądku. Ten nadmiar kwasu może powodować: Zespół Zollingera-Ellisona. W zespole Zollingera-Ellisona występują objawy agresywnych wrzodów trawiennych (takich jak ból lub krwawienie) w żołądku, dwunastnicy i innych częściach jelita. Jednak prawie 25% pacjentów z zespołem Zollingera-Ellisona może nie mieć owrzodzenia w momencie rozpoznania. Mogą wystąpić łzy, krwawienie i niedrożność jelit, które mogą zagrażać życiu. Ponad połowa osób z gastrinoma ma objawy, które nie są gorsze niż te obserwowane u osób z powszechną chorobą wrzodową. U 25-40% osób pierwszym objawem jest biegunkaspowodowane nadmierną produkcją kwasu.

Powoduje

Guzy te, wraz z innymi endokrynnymi guzami trzustki, wydają się pochodzić z komórek pluripotencjalnych endodermy. Gastrinoma mogą być sporadyczne (75% do 80%) lub związane z mnogimi neoplazja wewnątrzwydzielnicza typu 1 (MEN1), autosomalnie dominująca choroba dziedziczna (od 20% do 30%). Zespół mnogiej neoplazji wewnątrzwydzielniczej typu 1 jest wynikiem mutacji germinalnych w genie supresorowym guza MEN1znajduje się na chromosomie 11q13. Naukowcy postawili hipotezę, że nowotwory powstają u podatnych pacjentów w wyniku wielu niezależnych mutacji drugiego uderzenia w genie MEN1.

Epidemiologia

Częstość występowania gastrinoma na całym świecie wynosi od 0,5 do 3 przypadków na milion rocznie. Dzięki ulepszonym metodom wykrywania nowotworów wzrosła roczna zachorowalność. Około 80% do 90% tych guzów powstaje w tzw. trójkącie gastrinoma – anatomicznym obszarze jamy brzusznej z granicami, powstaje głównie przez zespolenie przewodu żółciowego torbieli i wspólnego, poniżej drugiej i trzeciej części dwunastnicy i przyśrodkowo - szyjki trzustka. Gastrinoma również rzadko występują w żołądku, okołotrzustkowych węzłach chłonnych, wątrobie, drogach żółciowych, jajnikach, sercu lub są związane z małą komórką rak płuc.

Gastrinoma dwunastnicy (dwunastnicy) zwykle <1 cm, mnogie, występują głównie w pierwszej części dwunastnicy, a stanowią około 50% do 88% gastrinoma związanych ze sporadycznym zespołem Zollingera-Ellisona i 70% do 100% gastrinoma związanych z MEN 1 rodzaj. Gastrinoma trzustki, większe niż ich odpowiedniki dwunastnicy, mogą wystąpić w dowolnej części trzustki i stanowią 25% tych guzów. Gastrinoma są również najczęstszymi czynnościowymi i złośliwymi guzami endokrynnymi trzustki. Są one zwykle diagnozowane w wieku od 20 do 50 lat i nieco częściej występują u mężczyzn. U pacjentów z MEN1 gastrinoma pojawiają się w młodszym wieku, zwykle między 10 a 30 rokiem życia. Gastrinoma to nowotwory wolno rosnące, ale około 60% z nich jest złośliwe i w momencie rozpoznania ma przerzuty.

Diagnostyka

Lekarz podejrzewa gastrinoma, gdy osoba często ma wrzody trawienne lub ma wiele wrzodów trawiennych, które nie reagują dobrze na konwencjonalne leczenie przeciwwrzodowe. Badania krwi w celu wykrycia nienormalnie wysokiego poziomu gastryny są najbardziej wiarygodnymi testami diagnostycznymi.

Po zdiagnozowaniu gastrinoma na podstawie wyników badań krwi lekarze starają się wykryć guz za pomocą kilku technik obrazowania, takie jak tomografia komputerowa (CT) jamy brzusznej, scyntygrafia (rodzaj badania radioizotopowego), ultrasonografia endoskopowa badanie, pozytonowa tomografia emisyjna (PET) i arteriografia (radiografia wykonana po wprowadzeniu do tętnicy kontrastowego środka kontrastowego barwnik). Jednak te guzy mogą być trudne do znalezienia, ponieważ są zwykle małe.

Leczenie

Leczenie obejmuje:

• obniżony poziom kwasu żołądkowego;
• usunięcie chirurgiczne;
• chemoterapia.

Stosowanie dużych dawek inhibitorów pompy protonowej, czyli leków obniżających kwasowość (leczenie farmakologiczne wysokiej kwasowości żołądka) może być skuteczne w obniżaniu poziomu kwasu i czasowo złagodzenie objawów. Jeśli te leki nie są wystarczająco skuteczne, mogą pomóc zastrzyki z oktreotydu. Jeśli dana osoba ma tylko jeden guz, a nie liczne nowotwory endokrynologiczne, lekarze zwykle przeprowadzają operację usunięcia gastrinoma. W takich przypadkach usunięcie chirurgiczne leczy 20% pacjentów.

Jeśli te zabiegi są nieskuteczne, konieczny może być zabieg chirurgiczny – całkowite usunięcie żołądka (całkowita gastrektomia). Ta operacja nie usuwa guza, ale gastryna nie może już powodować wrzodów po usunięciu żołądka wytwarzającego kwas. Jeśli żołądek zostanie usunięty, konieczne są codzienne doustne suplementy żelaza i wapnia oraz comiesięczne zastrzyki witaminy B12, ponieważ że wchłanianie tych składników odżywczych jest zmniejszone w przypadku braku soków żołądkowych przygotowujących te składniki odżywcze do wchłanianie.

Jeśli nowotwory rozprzestrzeniły się na inne części ciała, chemioterapia może pomóc obniżyć liczbę komórek nowotworowych i obniżyć poziom gastryny we krwi. Jednak ta terapia nie leczy raka, który ostatecznie jest śmiertelny.

Prognoza

Jeśli guz zostanie całkowicie usunięty chirurgicznie, szansa na przeżycie przez 5-10 lat wynosi ponad 90%. Jeśli guz nie zostanie całkowicie usunięty, szansa na przeżycie wynosi 43% w ciągu 5 lat i 25% w ciągu 10 lat.

Przerzuty do wątroby i stopień uszkodzenia wątroby są najważniejszymi predyktorami przeżycia.

Komplikacje

Powikłania mogą obejmować:

• niezdolność chirurga do zlokalizowania guza podczas operacji;
• nieusunięcie wszystkich złośliwych tkanek;
• krwawienie jelitowe lub perforacja z wrzody dwunastnicy lub żołądek;
• utrata masy ciała i / lub ciężka biegunka;
• przerzuty.

Wraz z pojawieniem się leków przeciwwrzodowych liczba zgonów spowodowanych powikłaniami wrzodowymi znacznie spadła. Głównymi determinantami przeżycia u pacjentów z gastrinoma są wielkość guza pierwotnego oraz obecność przerzutów nowotworowych.